Nederland heeft een officieel rapport uitgebracht over de staat van het Papiaments. Uit deze rapportage blijkt dat deze Creoolse taal de afgelopen jaren een flinke juridische én maatschappelijke opmars heeft gemaakt.
Sinds 2024 is het Papiaments op Bonaire erkend onder Deel Drie van het Europees Handvest voor regionale talen. Ook in Europees Nederland geldt de taal inmiddels als een officieel erkende minderheidstaal. Met die erkenning is de overheid verplicht om het Papiaments actief te beschermen en te stimuleren. Toekomstige plannen worden mede mogelijk gemaakt door ruim 1,1 miljoen dollar aan Rijkssubsidie. Dat geld gaat onder meer naar de oprichting van een nieuw, onafhankelijk taalinstituut.
De effecten daarvan zijn al op veel plekken merkbaar. In het onderwijs op Bonaire geldt het Papiaments inmiddels als officiële instructietaal op de basisschool. Er wordt gewerkt aan nieuwe lesmethoden en een eigen doorstroomtoets. Ook bij de overheid en in de rechtzaal krijgt de moedertaal meer ruimte. Burgers op Bonaire mogen in het Papiaments communiceren met ambtenaren. En bij het Hof van Justitie worden kosteloos tolken ingezet, zodat rechtzoekenden hun zaak in het Papiaments kunnen voeren.
Toch wijst het rapport ook op knelpunten. Zo is er nog steeds een groot tekort aan bevoegde docenten Papiaments. Ook zijn er te weinig gecertificeerde tolken en vertalers beschikbaar. Om die problemen aan te pakken, hebben Aruba, Bonaire en Curaçao een samenwerkingsakkoord gesloten. Daarmee willen de eilanden het Papiaments gezamenlijk verder versterken.
