Koning Willem-Alexander noemt de resultaten van een groot onderzoek naar het koloniale verleden van zijn familie ‘schrijnend en confronterend’. Uit het rapport blijkt dat het Huis Oranje-Nassau eeuwenlang het kolonialisme en de slavernij met volle overtuiging heeft gesteund en er veel geld aan heeft verdiend. Pas in 1948, met de komst van koningin Juliana, kwam daar voor het eerst kritiek op vanuit het koningshuis.
Volgens de onderzoekers bepaalden de Oranjes het overheidsbeleid meestal niet zelf, maar gaven ze het kolonialisme wel aanzien en legitimiteit. Vooral in de negentiende eeuw leverde dat de familie veel geld op. Omgerekend zo’n half miljard euro, voornamelijk via Nederlands-Indië.
Historicus Gert Oostindie maakt tegelijk duidelijk hoe hun positie en opvattingen uiteindelijk veranderden, van actieve steun aan koloniale expansie tot de moeizame omgang met de erfenis van kolonialisme en dekolonisatie.
Koning Willem-Alexander liet het onderzoek eind 2022 zelf instellen en gaf de wetenschappers vrije toegang tot de koninklijke archieven. Hij zei na de overhandiging dat hij het verleden niet kan veranderen, maar wel wil bouwen aan een betere toekomst.
In totaal werkten zo’n zestig auteurs mee aan het onderzoek.
